---- اگر نتونستنی تحمل کنین ,اگه بیشتر از اندازه ترسیدید تنها یک جمله را تکرار کنید ...این فقط یه فیلمه...این فقط یه فیلمه ...این فقط یه فیلمه.....

احتمالا مي دونين كه فيلم روز زن دوباره بازسازي شده و الان نسخه هاي دي وي دي اسكرينش بيرون اومده... پارسال هم كه آخرين خانه سمت چپ وس كرايون بازسازي شد.بحث اينكه چرا سينماي هاليوود و تا حدي اروپاييها دوباره به الگوها و زير ژانرهاي سابقش برمي گرده بحث جدايي مي طلبه.اما اينجا بحث نيمه كاره مونده سينماي اكسپولايشن رو مي خوام پي بگيرم و اون هم گونه اي از زير ژانر انتقام يعني فيلمهاي موسوم به ريپ اند رونج يا معادل فارسي ان فيلمهاي تج...اوز و انتقام.

مبناي كلي اين فيلمها خيلي ساده است.سه گام اساسي داستاني از آغاز و امتداد و انتها...

1-زن يا دختري مورد اذيت و آزار قرار ميگيره و در حد مرگ زجر و شكنجه مي بينه...

2-زن نجات پيدا مي كنه كه در اينصورت خود و يا خونوادش نقشه انتقام ميكشن....يا زن مي ميره و يكي از اعضاي خونوادش در صدد انتقام بر ميان

3- آغاز انتقام و اوج نوول......

  یا به عبارت بهتر همانطور که از اسم اینگونه فیلمهای اکسپلوشن  سینمایی پیداست داستانهای مربوط به انتقام گیری و تجاوز در این فیلمها حرف اول رو می زنند.انتقام به عنوان یک نوع حس تحریک کننده (البته بحثش جداست) عامل اکسپولیت هست اما تصور کنید که این امر با یک تجاوز وحشیانه نیز همراه گردد ...این می شود فیلمهای معروف به ریپ/رونج rape/revenge  . معروفترین و به قولی کالت ترین فیلم این زیر ژانر خونین فیلم معروف روز زن (یا بر قبرت تف می کنم) هستش.یک فیلم با فیلمبرداری آماتورگونه( که دلیل آن عمدیست) بازیگران آماتور( به جز بازیگر زن نقش اول ) , فضای خارج از استودیو و ...داستان رو احتمالا خیلیهاتون می دونید...داستان زن نویسنده ای که توسط چند جوان مورد هتک حرمت قرار می گیرد واو را وا می گذارند تا بمیرد اما بعدا زنده می ماند و انتقامی سخت و خون باری از متجاوزان می گیرد....اما این فیلم اولین نیست و شاید تعجب آور باشه که استاد نامدار سوئدی و فیلسوف معروف سینما برگمن کبیر به نوعی آغازگر این ساب ژانر به حساب میاد....فیلم معروف چشمه باکره...داستانی در زمانی دور با همان المانهای مسکوت و مسکون استاد با حضور مکس فن سیدوی آن موقع جوان در نقش پدری که انتقام سخت از متجاوزین به دخترش می گیرد...وجه تسمیه این فیلم با اکسپولایشنها همین کلیت و به قولی پلات فیلمه و گرنه همه می دانند که شان استاد بسیار بیشتر از اساتید اکسپولایتر است( واین نه به معنای تحقیر این ساب ژانرها و خالقان آن ست...)

دهه شصت هنوز نشانه هایی از سینمای محثاط وجود داشت تا اینکه بالاخره دهه هفتاد تابوی خشونت و تجاوز شکست و به این ترتیب در روز زن به اوج می رسد...چند سال بعد وس کرایون ورسیونی دیگری از چشمه باکره را با نام آخرین خانه سمت چپ می سازد ....اما لحن دو فیلم به طور عجیبی سنخیتی با هم پیدا نمی کنند...دیدگاه مذهبی برگمان کبیر در پاره ای از صحنه ها سراسر فیلم را فرا می گیرد و همین لحن خشونت بار فیلم را می کاهد ( پدر بعد از هر انتقام دستانش را رو به آسمان می گیرد و از خدا طلب بخشش می کند ) اما وس کرایون تاکیدی مضاعف برلذت انتقام همراه با نوعی سادیسم عمدی در فیلمش می کشاند و به این ترتیب لحن خشونت بار فیلم مفاهیم مورد نظر برگمن را می زداید و فیلم کرایون تبدیل به اکسپولایشن می شود آشغال دوست داشتنی در میان خیل آشغالهای دوست داشتنی دیگر....

حقیقت این است در دیدگاه فیمنیسم مفرط حاکم بر دنیا این زیر ژانر تاثیر دوگانه ای بر جامعه می گذارد.اصولا داستان اینگونه فیلمها نه اشک انگیز هستند و نه رقت آور ...بلکه آمیزه ای هستند از سادیسم ,خشونت و حس انتقام.در این بین جایگاه زن به عنوان موجودی محتاج حمایت  ،در دیدگاه فیمینسیتها تبدیل به سلاخی خونخوار (یا عاملی برای تبدیل نزدیکانش به ماشینهای کشتار...) می شود.در این دید دوگانه فیمینیستها نه می توانند این ساب ژانر را جزو خطوط تفکراتی خود قرار بدهند و نه خشونت و ظلم روا شده بر زنان را  در اینگونه نادیده بگیرند....در این بین کارل جی کلاور نویسنده کتاب مردان زنان و  اره برقی ها....این درگردیسی جنسی  مابین قهرمانان اینگونه فیلمها را بر خلاف سنت حاکم بر اصل کلاسیک سینما می داند...و آنرا به نوعی فیمینیسم مدرن عنوان می کند.

در این بین جالبتر اون که تقریبا در تمام ژانرها فیلمهای ریپ و رونج را میشه پیدا کرد...تریلر پر هیجان ایبل فرارا ( ام اس 45 یا تفنگ 45 میلیمتری ) ,درام محزون و خشن (رژ لب اثر لامونت جانسون ) وسترن متفاوت راکول والش (پاداش تجاوز از برت کندی),فانتزی ( فیلم معروف بالیوودی ها ملکه مارها از مالهوترای افسانه ای  با حضور ریشی کاپور وسری دیوی) ژانر وحشت (کمپ خواب ) و یا فیلم عجیب و غریب ژول رومل معروف ( هتک حرمت یک خون آشام!!!!) در زیر ژانرلزو وامپیرز مورد علاقه اروپایی ها. همه و همه مشتهایی نمونه خروارن...در ویکی پدیا ممنتو نولان رو هم جزو این ساب ژانر معرفی کردن که به نظر من صحیح نیست و ممنتو بسیاری از المانهای ساختاری این گونه را ندارد.....در قسمت بعدی  آشغالهای دوست داشتنی تعدادی از فیلمهای معروف ریپ اند رونج همراه با شاتهایی از آنها و معرفی ریزتر فیلمها قرار می دم و همچنین چند نمونه ایرانی در این ساب ژانر رو هم معرفی میکنم.....

ادامه دارد.....